Aadhaar Card Mobile Number Update: घरबसल्या फक्त काही मिनिटांत करा काम, जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया.

आधार कार्डमध्ये मोबाईल नंबर अपडेट का महत्त्वाचा?

आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर म्हणजे तुमची ओटीपी ओळख आहे.
बँक, सबसिडी, PAN लिंकिंग, e-KYC, ऑनलाइन अपडेट, e-Aadhaar डाउनलोड – सगळ्या सेवांसाठी हा नंबर सक्रिय आणि बरोबर असणं आवश्यक आहे.

आता नवीन पद्धतीनुसार मोबाईल नंबर अपडेट दोन मार्गांनी करता येतो:

1. आधार सेवा केंद्रावर जाऊन (ऑफलाइन)

2. अधिकृत Aadhaar अ‍ॅपमधून काही प्रकरणात घरबसल्या (ऑनलाइन प्रक्रियेच्या माध्यमातून)

खाली दोन्ही पद्धतींचा सविस्तर, पण सोपा, स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शक आहे.

महत्वाची माहिती: ऑनलाइन की ऑफलाइन?

• UIDAI च्या नियमांनुसार, जर तुम्ही सुरुवातीला मोबाईल नंबरच नोंदवला नसेल किंवा जुना नंबर पूर्णपणे बंद असेल आणि ओटीपी येत नसेल, तर पहिल्यांदा आधार केंद्रावर प्रत्यक्ष जाऊनच नंबर नोंदवावा/अपडेट करावा लागतो.

• काही प्रकरणात, जर तुमचा नोंदलेला जुना नंबर चालू असेल आणि त्यावर ओटीपी येऊ शकत असेल, तर अधिकृत Aadhaar अ‍ॅपमधून घरबसल्या मोबाईल नंबर अपडेट करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. या प्रक्रियेसाठी साधारण 75 रुपये शुल्क आकारले जाते.

या दोन परिस्थिती समजून घेऊन तुम्ही कोणती पद्धत वापरायची ते ठरवू शकता.

पद्धत १: आधार सेवा केंद्रावर जाऊन मोबाईल नंबर अपडेट

ही पद्धत त्या लोकांसाठी आहे ज्यांचा जुना मोबाईल नंबर बंद आहे, हरवला आहे किंवा कधीच आधारमध्ये नोंदवला गेला नव्हता.

स्टेप 1: जवळचे आधार केंद्र शोधा

• आपल्या परिसरातील Permanent Enrolment Center शोधण्यासाठी UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन "Locate Enrolment & Update Center" हा पर्याय वापरता येतो.

• इथे पिनकोड, जिल्हा किंवा राज्यानुसार जवळचे केंद्र निवडता येते.

स्टेप 2: आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा

• मूळ आधार कार्ड किंवा त्याची प्रिंटआउट.

• नवीन मोबाईल नंबर असलेला, सुरू आणि तुमच्याकडे असलेला सिम (फक्त एसएमएस/ओटीपीसाठी).

• सामान्यतः मोबाईल नंबर अपडेटसाठी स्वतंत्र ओळखपत्राची छायाप्रती मागितली जात नाही; पण स्थानिक केंद्राच्या नियमांनुसार ओळखपत्र जवळ ठेवणे सुरक्षित.

स्टेप 3: आधार अपडेट/करेक्शन फॉर्म भरा

• केंद्रावर जाऊन Aadhaar Update/Correction Form मागावा.

• फॉर्ममध्ये फक्त "Mobile Number" हा पर्याय निवडून नवीन मोबाईल नंबर स्पष्ट, वाचता येईल असा लिहावा.

• बाकी सर्व माहिती फक्त तपासून बरोबर आहे याची खात्री करून स्वाक्षरी करावी.

स्टेप 4: बायोमेट्रिक पडताळणी

• भरलेला फॉर्म ऑपरेटरकडे दिल्यानंतर तो तुमचा आधार नंबर, नाव वगैरे डिटेल्स सिस्टीममध्ये उघडतो.

• त्यानंतर तुमची बोटांचे ठसे किंवा डोळ्यांची (आईरिस) स्कॅनद्वारे बायोमेट्रिक पडताळणी केली जाते, ज्यामुळे खात्री होते की अपडेट मागणारा व्यक्ती तुम्हीच आहात.

स्टेप 5: शुल्क भरावे

• मोबाईल नंबर अपडेटसाठी साधारण 50 रुपयांपर्यंत शुल्क आकारले जाते (UIDAI ने ठरवलेल्या मर्यादेनुसार).

• शुल्क भरल्यानंतर तुम्हाला पावती दिली जाते.

स्टेप 6: पावती व URN नंबर जपून ठेवा

• पावतीवर Update Request Number (URN) दिलेला असतो.

• या URN च्या आधारे UIDAI वेबसाइट किंवा Aadhaar अ‍ॅपमधून तुमच्या अपडेटची स्थिती (Status) नंतर तपासता येते.

स्टेप 7: अपडेट पूर्ण होण्यास लागणारा वेळ

• साधारण काही दिवसांत तुमचा नवीन मोबाईल नंबर UIDAI डेटाबेसमध्ये अपडेट होतो.

• अपडेट झाल्यानंतर तुम्हाला त्या नवीन नंबरवर एसएमएस येऊ शकतो किंवा तुम्ही ऑनलाइन सेवा वापरताना ओटीपी मिळू लागतो.

पद्धत २: अधिकृत Aadhaar अ‍ॅपमधून मोबाईल नंबर अपडेट (घरबसल्या)

ही पद्धत प्रामुख्याने त्या वापरकर्त्यांसाठी आहे ज्यांचा जुना मोबाईल नंबर अजून चालू आहे आणि त्यावर ओटीपी येतो, किंवा ज्यांना UIDAI ने अ‍ॅपमार्फत मोबाईल अपडेट सेवा उपलब्ध करून दिली आहे.

स्टेप 1: अधिकृत Aadhaar अ‍ॅप इन्स्टॉल करा

• आपल्या स्मार्टफोनमध्ये UIDAI चे अधिकृत Aadhaar अ‍ॅप (Android किंवा iOS) डाउनलोड आणि इन्स्टॉल करा.

• आधीच अ‍ॅप असेल, तर त्याचे लेटेस्ट व्हर्जन अपडेट करणे आवश्यक असते.

स्टेप 2: लॉगिन करा

• अ‍ॅप उघडून तुमचा आधार नंबर टाकून लॉगिन करा.

• नोंदवलेल्या मोबाईल नंबरवर आलेल्या ओटीपीद्वारे लॉगिन व्हेरिफाय करावा.

स्टेप 3: "Update Mobile Number" पर्याय निवडा

• अ‍ॅपच्या होम स्क्रीनवर "Services" किंवा तत्सम विभागात "Update Mobile Number" किंवा मोबाईल नंबर अपडेट संबंधित पर्याय दिसतो.

• हा पर्याय निवडून पुढे जा.

स्टेप 4: नवीन मोबाईल नंबर टाका व ओटीपी व्हेरिफिकेशन

• स्क्रीनवर विचारल्याप्रमाणे तुमचा नवीन मोबाईल नंबर टाका.

• त्या नवीन नंबरवर एक ओटीपी येईल; तो अ‍ॅपमध्ये टाकून नंबरची प्राथमिक पडताळणी करा.

स्टेप 5: फेस ऑथेंटिकेशन / बायोमेट्रिक पडताळणी

• काही वापरकर्त्यांसाठी अ‍ॅप फेस ऑथेंटिकेशनची प्रक्रिया मागते – म्हणजे मोबाईलच्या कॅमेऱ्यात पाहून चेहरा स्कॅन करणे.

• हा टप्पा पार पडल्यावरच डेमोग्राफिक अपडेट (मोबाईल नंबर बदल) पुढे स्वीकारला जातो.

स्टेप 6: फी भरावी

• मोबाईल नंबरसह डेमोग्राफिक डेटा अपडेट करण्यासाठी नवीन व्यवस्थेनुसार साधारण 75 रुपये फी आकारली जाते.

• अ‍ॅपमधून UPI, डेबिट कार्ड इत्यादी ऑनलाइन पेमेंट पर्यायांद्वारे फी भरता येते.

स्टेप 7: अर्ज सबमिट व स्टेटस तपासणी

• सर्व तपशील तपासून कन्फर्म केल्यानंतर अर्ज सबमिट करा.

• अ‍ॅपमध्ये किंवा ईमेल/SMS मधून तुम्हाला एक acknowledgement मिळतो, ज्यावरून पुढे स्टेटस तपासता येते.

• काही दिवसांत नवीन मोबाईल नंबर UIDAI सिस्टममध्ये अपडेट होतो आणि पुढील सर्व ओटीपी, व्हेरिफिकेशन्स त्या नंबरवर येऊ लागतात.

सामान्य चुका टाळा

• अर्जात नवीन मोबाईल नंबर चुकून लिहू नका; सबमिट करण्याआधी एकदा तरी नंबर पुन्हा वाचा.

• आधार केंद्रावर गेल्यानंतर पावती न घेता येऊ नका; URN शिवाय स्टेटस तपासणे कठीण जाते.

• जुना नंबर बंद झाला तरी महिनोनमहिने वाट पाहू नका; शक्य तितक्या लवकर अपडेट केल्यास बँकिंग किंवा सरकारी योजनेतील अडचणी टळतात.