PM Kisan 22nd Instalment: देशभरातील ९.३२ कोटी शेतकऱ्यांच्या खात्यात १८,६४० कोटींचा DBT हस्तांतरण.

नवी दिल्ली — प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (पीएम किसान) योजनेचा २२ वा हप्ता आज, १३ मार्च २०२६ रोजी पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा होणार असून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे गुवाहाटी (आसाम) येथून आयोजित कार्यक्रमात सुमारे ९.३२ कोटी शेतकरी कुटुंबांच्या बँक खात्यात एकूण १८,६४० कोटी रुपये डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (DBT) द्वारे जारी करणार आहेत. केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, या हप्त्यांतर्गत प्रत्येक पात्र शेतकरी कुटुंबाला २,००० रुपयांची रक्कम थेट बँक खात्यात जमा केली जाणार आहे आणि कार्यक्रमाचे थेट प्रक्षेपण विविध दूरदर्शन वाहिन्या, रेडिओ व डिजिटल प्लॅटफॉर्मवरून केले जाईल.

अधिकृत पीएम किसान सोशल मीडिया हँडल्सवर ९ मार्च रोजी देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, २२ वा हप्ता १३ मार्च २०२६ रोजी जारी होणार असल्याची औपचारिक घोषणा करण्यात आली होती; यापूर्वी हा हप्ता फेब्रुवारी अखेर किंवा होळीपूर्वी येईल, अशी चर्चा होती, मात्र कृषी मंत्रालय आणि अधिकृत स्त्रोतांनी १३ मार्चची तारीख स्पष्ट केल्यानंतर शेतकऱ्यांची प्रतीक्षा संपली आहे. योजनेंतर्गत लाभ मिळवण्यासाठी आधार क्रमांक लिंक करणे, ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करणे आणि बँक खात्याची माहिती अद्ययावत ठेवणे बंधनकारक असून, अपूर्ण e-KYC, चुकीचे खाते तपशील किंवा जमीन नोंदीतील विसंगती असल्यास संबंधित प्रकरणांतील हप्ता रोखला जाऊ शकतो, अशी सूचना प्रशासनाने दिली आहे.

काही राज्ये आणि जिल्ह्यांत १२ ते ३१ मार्चदरम्यान विशेष “सॅच्युरेशन ड्राइव्ह” राबवून नव्या नोंदणी, फार्मर आयडी जारी करणे, e-KYC व आधार सीडिंग पूर्ण करणे आणि संशयित प्रकरणांची पडताळणी वेगाने करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत, मात्र या तारीखांबाबत स्थानिक परिपत्रकांचा संदर्भ आवश्यक आहे. पीएम किसान सन्मान निधी योजनेद्वारे पात्र शेतकरी कुटुंबांना दरवर्षी ६,००० रुपये तीन समान हप्त्यांत दिले जातात; नोव्हेंबर २०२५ मध्ये २१ वा हप्ता जारी करताना सरकारने ९ कोटींपेक्षा अधिक शेतकऱ्यांना सुमारे १८,००० कोटी रुपयांचा निधी वितरित केला होता आणि आतापर्यंत या योजनेतून चार लाख कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाल्याचा सरकारी दावा आहे.

२०१९ पासून अंमलात असलेल्या या योजनेचा लाभ सुरुवातीला लहान व सीमांत जमीनधारक शेतकऱ्यांना मर्यादित होता; नंतर तो सर्व पात्र शेतकरी कुटुंबांपर्यंत विस्तारण्यात आला. सरकारच्या मते, या योजनेंतर्गत मिळणाऱ्या नियमित अनुदानामुळे बियाणे, खते, शेती इनपुट्स, लहान सिंचन प्रकल्प आणि घरगुती गरजांसाठी शेतकऱ्यांना तातडीची रोकड उपलब्ध होते, तर काही स्वतंत्र अभ्यासांमध्ये ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना मिळाल्याचे आणि लहान शेतकऱ्यांचे सावकार वा अनौपचारिक कर्जावरील अवलंबित्व काही प्रमाणात कमी झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

आजचा २२ वा हप्ता जारी झाल्यानंतर सध्या तांत्रिक अडचणी किंवा नोंदीतील त्रुटी दूर करणाऱ्या लाभार्थ्यांना पुढील हप्त्यांमध्ये समाविष्ट केले जाण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात असून, राज्य तसेच केंद्र सरकारकडून e-KYC पूर्ण करणे, खात्यांची पडताळणी आणि फार्मर आयडी नोंदणीबाबत सुरू असलेल्या मोहिमा आगामी हप्त्यांचे वितरण अधिक सुरळीत करण्यास मदत करतील, असे अधिकृत सूत्रांचे मत आहे.